KHÁM PHÁ CÁC LOẠI VẢI DỆT KIM PHỔ BIẾN TRONG NGÀNH MAY MẶC NGÀY NAY

Trước khi tìm hiểu các kiểu dệt kim phổ biến trong ngành may mặc hiện nay, chúng ta cần hiểu được vải dệt kim là gì?

Khái niệm vải dệt kim

Vải dệt kim là loại vải được dệt bằng cách đan các vòng sợi dọc và ngang qua các kim hoặc chổi dệt để tạo ra các hoa văn, họa tiết trên bề mặt vải. Các loại vải kim có thể được tạo ra từ các sợi tự nhiên như cotton, len, tơ hoặc các sợi tổng hợp như polyester, sợi pha. Khác với các sản phẩm được dệt theo cách dệt con thoi truyền thống, sản phẩm được làm từ vải dệt kim thường có độ bền cao, bề mặt chắc chắn, có độ xốp, độ thoáng khí, co giãn tốt và mịn màng. 

Nguồn: 20yearsold

Nguồn gốc của vải dệt kim

Vải dệt kim đã được phát hiện từ hàng nghìn năm trước. Người ta tìm thấy các kỹ thuật dệt kim được phát minh từ thời kỳ đồ đá cũ, càng về sau nền văn minh phát triển, kỹ thuật dệt kim đã được nâng cao và lan rộng ra các nền văn hóa khác nhau trên thế giới.

Các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Ai Cập, và các vùng Địa Trung Hải được biết đến là những nơi đã phát triển và thúc đẩy kỹ thuật dệt kim từ thời cổ đại. Từ đó, nó được truyền bá và lan rộng sang các nước khác thông qua con đường tơ lụa và đặc biệt trở nên phổ biến ở Châu Âu từ thế kỷ 16. Đến thế kỷ 18, máy dệt kim đầu tiên xuất hiện trên thế giới đã giúp cho việc sản xuất vải dệt kim trở nên dễ dàng, nhanh chóng, tiện lợi. Hơn hết, vải dệt kim đã trở thành một phần không thể thiếu của nền văn hóa và nền kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới.

Vải dệt kim đã và đang trở nên phổ biến hơn khi không chỉ ứng dụng trong ngành may mặc mà còn đa dạng trong nhiều lĩnh vực khác. 

Đặc trưng cơ bản của vải dệt kim

Tính tính đàn hồi: Vải dệt kim có độ co giãn khi bị kéo ngang hoặc dọc và trở lại như ban đầu khi dừng lực kéo. Tùy vào loại sợi và cấu trúc dệt mà vải sẽ có độ đàn hồi khác nhau. Chính vì đặc trưng này mà Việt Nam hay gọi với cái tên gần gũi hơn là “Vải thun”.

Tính tuột vòng: Khi cắt đầu vải và nhặt một mối sợi để kéo thì các vòng sợi dễ tuột ra khỏi vải, không chỉ có vòng sợi bị kéo mà các vòng sợi lân cận cũng dễ tuột ra theo.

Tính quăn mép và cuộn ống: Một số loại vải dệt kim có tính chất quăn mép, thường rõ ràng ở mặt sau của vải. Tính chất này xuất hiện do sự căng căng và co giãn của sợi vải.

Tính co giãn của sợi: Tính co giãn của vải dệt kim thường rõ ràng hơn so với vải dệt thoi, có thể gây ra lỗi cấu trúc trên vải, khó khắc phục. Nguyên nhân xảy ra hiện tượng này là do trở lực chống lại sự co giãn của vải và sự co giãn căng quá nhiều trong quá trình sử dụng.

Tính dẫn nhiệt và dẫn điện: Các tính chất này phụ thuộc vào loại nguyên liệu và cấu trúc của vải, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất cũng như trải nghiệm sử dụng sản phẩm. 

Ưu điểm và nhược điểm của vải dệt kim

Ưu điểm

Những nét đặc trưng của vải dệt kim có thể nhận thấy những ưu điểm nổi bật khiến nó trở thành loại vải càng trở nên phổ biến và nhận được nhiều sự yêu thích.

• Độ bền cao: Vải dệt kim thường có độ bền cao hơn do quá trình dệt kim vô cùng tỉ mỉ và cần có độ chính xác cao.
• Co giãn tốt: Vải có khả năng chịu lực căng và lực nén cực lớn, giúp đem lại sự thoải mái khi mặc
• Mềm mại và thoáng khí: Cấu trúc của vải có lỗ thông hơi tự nhiên, giúp thoát khí tốt, thấm hút mồ hôi nhanh.
• Khả năng giữ nhiệt: Cùng với sự mềm mại và thoáng khí, vải dệt kim cũng giữ nhiệt cực đỉnh, chính vì vậy ta thường thấy rõ nhất trong các sản phẩm như khăn, mũ, tất…
• Đa dạng về mẫu mã: Dễ dàng tạo ra những họa tiết hoa văn trên bề mặt vải với nhiều kiểu và loại hình khác nhau, làm cho sản phẩm trở nên độc đáo và ấn tượng.

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm vượt trội của vải dệt kim, chúng cũng có những điểm hạn chế như sau:

• Dễ bị rách và thủng: Do vải dệt kim thường thưa hơn nên dễ bị rách khi va chạm
• Giá thành cao: Do quá trình sản xuất cần mất nhiều thời gian, chi phí và kỹ thuật cao nên vải dệt kim đắt hơn vải thông thường
• Dễ biến dạng: Do cấu trúc dệt kim, một số loại vải có thể dễ dàng bị kéo dãn và biến dạng khi kéo quá mức hoặc không bảo quản đúng cách
• Khó bảo quản: Với cấu trúc dạng vòng tròn nên nếu giặt ủi không đúng cách có thể làm vải dãn ra nhanh chóng, họa tiết, hoa văn nhanh phai màu, bục hoặc xù vải

Phân loại vải dệt kim

Dựa vào phương pháp dệt khác nhau, vải dệt kim được chia thành 2 loại chính:

Vải dệt kim đan ngang

Vải dệt kim đan ngang (Weft knitting) được dệt theo hướng hàng vòng, mỗi hàng vòng thường do một sợi tạo nên, các vòng sợi cứ thế nối tiếp nhau lần lượt từ vòng sợi này qua vòng sợi khác. 

Các loại dệt kim đan ngang:

• Vải Sing Jersey: Trước đây loại vải này có hai mặt khác nhau rõ rệt, nhìn mặt trái có thể thấy các hàng vòng, mặt phải có thể thấy các trụ vòng. Với sự phát triển tiên tiến của công nghệ hiện đại nên hai mặt đã bằng phẳng,có độ dày vừa phải, hai mặt đều giống nhau. Loại vải này thường được áp dụng để may áo thun, đồ thể thao, áo khoác mềm…
• Vải Rib: Có cấu tạo độc đáo với cột vòng phải nằm xen kẽ với cột vòng trái, tạo thành những mặt phẳng song song với nhau. Chính vì vậy mà chúng có độ đàn hồi tốt, không bị quăn mép vải, thích hợp với nhiều loại trang phục khác nhau.
• Interlock: Các vòng vải vừa khít, chồng lên nhau, đều và song song, vòng hình như tết tóc. Với ưu điểm không bị quăn mép, bóng mịn, nhưng không có độ co giãn cao.

Vải dệt kim đan dọc:

Vải dệt kim đan dọc (Warp knitting): Các vòng sợi được nối liền nhau theo hướng dọc hoặc hướng chéo. Mỗi vòng sợi của vải dệt kim đan dọc thường tạo thành bởi một sợi riêng biệt, mỗi hàng vòng do nhiều hệ sợi tạo thành. Tất cả các vòng sợi trong một hàng vòng đều được cùng một lúc được tạo thành trong quá trình dệt.

Các loại dệt kim đan dọc:

• Tricot: Mặt trái của vải sẽ có một hệ thống gân nằm ngang và nằm dọc giúp vải liên kết chặt chẽ, có giãn tốt, thích hợp để làm đồ lót, đồ bơi…
• Milan: Vải có cấu tạo sườn gân chạy chéo, lên form chuẩn, độ bền cao hơn các loại vải dệt kim khác.
• Raschel: Đây là loại vải có cấu tạo phức tạp với hệ thống mắt lưới thưa độc đáo. Ưu điểm lớn nhất của loại vải này là sự thông thoáng, tuy nhiên không có giãn nên chỉ thích hợp sử dụng làm lớp lót hay vật dụng để chống gió.

Nguồn: Sakurafashion

Ứng dụng của vải dệt kim trong đời sống hiện nay

Trong lĩnh vực thời trang

Vải dệt kim có rất nhiều ứng dụng trong ngành thời trang, nhờ vào các tính chất đặc biệt của nó như độ bền, tính đàn hồi và khả năng tạo ra các hoa văn và họa tiết phức tạp. Một số sản phẩm thời trang có thể làm từ vải dệt kim như:

• Quần áo hàng ngày: Vải dệt kim được sử dụng để làm quần áo hàng ngày như áo len, áo khoác, áo len, áo dài, váy, quần, và áo sơ mi. Các loại vải dệt kim như cotton, len, và polyester thường được sử dụng cho các sản phẩm này.

• Trang phục thể thao: Với tính đàn hồi và khả năng co giãn, vải dệt kim thường được sử dụng để làm quần áo thể thao như áo tập gym, quần legging, và áo thun đồng đều. Sợi spandex thường được pha trộn vào để tạo ra độ co giãn cho trang phục.
• Trang phục sự kiện đặc biệt: Vải dệt kim cũng được sử dụng để tạo ra các trang phục dành cho các sự kiện đặc biệt như đám cưới, tiệc tùng, hoặc sự kiện chính trị. Những loại vải như lụa dệt kim thường được sử dụng cho các trang phục cao cấp và sang trọng.
• Trang phục nội bộ: Vải dệt kim cũng được sử dụng để làm đồ nội bộ như áo ngủ, đồ lót, và đồ mặc nhà. Các loại vải mềm mại như cotton và len thường được ưa chuộng cho các sản phẩm này.
• Phụ kiện: Ngoài quần áo, vải dệt kim còn được sử dụng để làm phụ kiện như khăn, găng tay, túi xách, ví, và nón. Các hoa văn và họa tiết độc đáo của vải dệt kim có thể tạo ra các phụ kiện thời trang độc đáo và cá nhân.

Trong trang trí nội thất

Không chỉ trong lĩnh vực thời trang, vải dệt kim cũng được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực nội thất để tạo ra các sản phẩm trang trí và đồ nội thất. 

• Ghế và sofa: Vải dệt kim thường được sử dụng để làm bọc ghế và sofa, đem lại không chỉ sự êm ái mà còn vẻ đẹp sang trọng và đẳng cấp cho không gian sống. Các loại vải như nỉ, chenille và velvet thường được ưa chuộng cho các sản phẩm này.
• Rèm cửa: Vải dệt kim được sử dụng để làm rèm cửa để tránh ánh sáng và tạo ra sự riêng tư trong căn phòng. Các loại vải có độ dày và cấu trúc khác nhau được lựa chọn dựa trên mục đích sử dụng và phong cách thiết kế.
• Gối và đệm: Vải dệt kim được sử dụng để làm các bộ gối và đệm và bọc giường. Các hoa văn và họa tiết trên vải dệt kim có thể tạo ra điểm nhấn và sự phong phú cho không gian nội thất.
• Thảm trải sàn: Vải dệt kim cũng có thể được sử dụng để làm thảm trải sàn, tạo ra sự ấm áp và thoải mái cho không gian sống. Các loại vải như sợi len và sợi tổng hợp thường được sử dụng cho mục đích này.

KẾT LUẬN

Vải dệt kim không chỉ là sự kết hợp của nghệ thuật và kỹ thuật, mà còn là biểu tượng của sự sang trọng và sự săn sóc đến từng chi tiết. Tính đàn hồi, độ bền và khả năng tạo hình dáng phong phú là những đặc điểm nổi bật của vải dệt kim, làm cho nó trở thành lựa chọn ưa thích trong việc tạo ra các sản phẩm thời trang và trang trí nội thất.

Dù có nhược điểm như khó bảo quản hoặc giá thành cao hơn so với một số loại vải khác, sự đa dạng và tính linh hoạt của vải dệt kim vẫn làm cho nó được ưa chuộng trong cả ngành công nghiệp và tạo ra những không gian sống đẳng cấp và đẹp mắt. Đồng thời, việc phát triển công nghệ sản xuất cũng đang giúp tối ưu hóa quy trình và giảm bớt nhược điểm của vải dệt kim, từ đó làm cho nó trở nên ngày càng phổ biến và tiện ích hơn trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta.

Hy vọng qua những chia sẻ về vải dệt kim của Ecosoi sẽ giúp bạn có thêm kiến thức và sự lựa chọn sản phẩm phù hợp cho mình.