THỜI TRANG BỀN VỮNG BẮT ĐẦU TỪ LÚC MUA HAY TỪ LÚC SỬ DỤNG?

Một chiếc áo được quảng cáo là “xanh” chưa chắc đã là lựa chọn tốt nhất. Ngược lại, một chiếc áo thông thường vẫn có thể được sử dụng có trách nhiệm hơn nếu người mặc dùng nó lâu dài.

Vậy thời trang bền vững bắt đầu từ lúc mua hay từ lúc sử dụng? Câu trả lời nằm ở cả hai giai đoạn. Mua sắm quyết định chúng ta có tạo ra nhu cầu không cần thiết hay không. Cách sử dụng quyết định giá trị của sản phẩm được duy trì trong bao lâu.

Hiểu mối liên hệ này giúp người tiêu dùng lựa chọn tỉnh táo hơn. Đồng thời, đây cũng là góc nhìn quan trọng với doanh nghiệp khi phát triển sản phẩm và lựa chọn nguyên liệu.

Mua ít hơn hay mua sản phẩm bền hơn?

Đây là hai cách tiếp cận thường được nhắc đến khi nói về thời trang bền vững. Tuy nhiên, chúng không hoàn toàn thay thế cho nhau.

Mua ít hơn giúp hạn chế nhu cầu đối với quần áo mới. Chọn sản phẩm bền giúp kéo dài thời gian sử dụng. Nếu chỉ chú trọng chất lượng mà vẫn liên tục mua thêm, tủ quần áo có thể ngày càng đầy. Ngược lại, mua rất ít nhưng chọn sản phẩm nhanh hỏng cũng chưa chắc là lựa chọn hợp lý.

Vì vậy, điểm bắt đầu không phải là mua quần áo đắt tiền hay tìm một chất liệu được gắn nhãn “xanh”. Trước tiên, hãy xác định món đồ có thực sự cần thiết không. Sau đó, cân nhắc chất lượng, mức độ phù hợp và khả năng sử dụng lâu dài.

Trước khi mua, hãy tự hỏi ba câu

• Mình có thực sự cần món đồ này không? Đừng để khuyến mại hoặc xu hướng quyết định thay nhu cầu thực tế.
• Mình có thể mặc nó thường xuyên không? Hãy cân nhắc thời tiết, công việc và những món đồ đang có.
• Sản phẩm có đáp ứng mục đích sử dụng không? Chất liệu đẹp chưa đủ nếu trang phục nhanh mất dáng hoặc khó chăm sóc.

Ba câu hỏi này không bảo đảm một quyết định hoàn toàn thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, chúng giúp hạn chế việc mua sắm thiếu cân nhắc. Đây là bước đơn giản mà người tiêu dùng có thể thực hiện ngay.

Sau khi mua, điều gì quyết định giá trị của quần áo?

Một sản phẩm đã tiêu tốn nguyên liệu và năng lượng để sản xuất. Nếu chỉ mặc vài lần rồi bỏ đi, những nguồn lực đó khó được tận dụng đầy đủ.

Do đó, kéo dài thời gian sử dụng là một phần quan trọng của thời trang bền vững. Người mặc có thể bắt đầu bằng những việc rất thực tế.

Chăm sóc để quần áo không nhanh hỏng

Hãy làm theo hướng dẫn giặt và bảo quản trên nhãn. Tránh những cách chăm sóc không phù hợp với từng loại vải. Khi quần áo bung chỉ hoặc tuột cúc, hãy cân nhắc sửa chữa trước khi thay mới.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi món đồ đều cần được giữ lại bằng mọi giá. Nếu sản phẩm không còn an toàn, không còn phù hợp hoặc khó sử dụng, việc tìm phương án thay thế có thể hợp lý hơn.

Điều quan trọng là tránh loại bỏ quần áo chỉ vì một lỗi nhỏ có thể sửa được. Khi món đồ không còn phù hợp với mình nhưng vẫn sử dụng tốt, bạn có thể trao đổi hoặc tặng lại.

Khi không còn dùng, đừng mặc định rằng quần áo sẽ được tái chế

Quần áo cũ có thể được tái sử dụng, sửa chữa hoặc chuyển đến các chương trình thu gom. Tuy nhiên, thu gom không đồng nghĩa với tái chế thành quần áo mới.

Khả năng xử lý phụ thuộc vào thành phần sợi, cấu trúc sản phẩm và công nghệ của cơ sở tiếp nhận. Một số vật liệu có thể được chuyển thành sản phẩm khác. Một số loại khác khó xử lý hơn.

Vì vậy, hãy tìm hiểu rõ nơi tiếp nhận quần áo trước khi gửi. Nếu sản phẩm còn tốt, kéo dài thời gian sử dụng thường là lựa chọn đáng cân nhắc trước khi chuyển sang xử lý vật liệu.

Chất liệu tự nhiên có luôn bền vững hơn không?

Không thể kết luận chỉ dựa vào nguồn gốc của sợi. Cotton, polyester và các loại sợi tự nhiên khác đều có đặc tính riêng. Tác động môi trường còn phụ thuộc vào cách sản xuất, độ bền, quá trình chăm sóc và phương án xử lý cuối vòng đời.

Ví dụ, vải pha có thể kết hợp ưu điểm của nhiều loại sợi. Một số hỗn hợp giúp vải co giãn hoặc bền hơn khi sử dụng. Tuy nhiên, chúng cũng có thể gây khó khăn cho việc tách sợi trong một số quy trình tái chế.

Ngược lại, vải làm từ một loại sợi không tự động trở thành lựa chọn tốt hơn trong mọi trường hợp. Nếu sản phẩm nhanh hỏng hoặc không đáp ứng nhu cầu, lợi ích của việc đơn giản hóa thành phần có thể không đủ để bù đắp những hạn chế đó.

Vì vậy, khi đánh giá chất liệu, hãy xem xét ít nhất ba yếu tố:

• Công năng: Vải có phù hợp với mục đích sử dụng không?
• Độ bền: Sản phẩm có thể đáp ứng nhu cầu trong thời gian dài không?
• Cuối vòng đời: Có phương án sửa chữa, tái sử dụng hoặc xử lý vật liệu phù hợp không?

Cách tiếp cận này thực tế hơn việc xếp mọi chất liệu vào hai nhóm “xanh” và “không xanh”. Bạn có thể tìm hiểu thêm về vai trò của thiết kế trong kinh tế tuần hoàn dệt may qua tài liệu của Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA).

Doanh nghiệp cần thay đổi từ khâu phát triển sản phẩm

Với thương hiệu thời trang, trách nhiệm không thể chỉ được đặt lên vai người tiêu dùng. Nhiều đặc tính của quần áo đã được quyết định từ giai đoạn thiết kế và lựa chọn nguyên liệu.

Trước hết, doanh nghiệp cần xác định rõ công năng của sản phẩm. Không phải thiết kế nào cũng cần cùng một thành phần sợi. Việc phối trộn nên xuất phát từ yêu cầu thực tế, thay vì chỉ nhằm tạo ra một thông điệp tiếp thị hấp dẫn.

Bên cạnh đó, thông tin vật liệu cần được lưu trữ rõ ràng. Hồ sơ nên thể hiện thành phần sợi, tỷ lệ phối trộn và những thông tin kỹ thuật liên quan. Điều này hỗ trợ kiểm soát chất lượng và giúp các bên hiểu rõ hơn về sản phẩm.

Doanh nghiệp cũng nên cân nhắc độ bền, khả năng sửa chữa và phương án xử lý sau sử dụng. Nếu thị trường yêu cầu chứng nhận môi trường, cần xác định đúng tiêu chuẩn áp dụng. Nguyên liệu có nguồn gốc tự nhiên không đồng nghĩa với việc sản phẩm tự động đáp ứng một chứng nhận xanh.

Với bộ phận thu mua, việc trao đổi với nhà cung cấp ngay từ giai đoạn làm mẫu có thể giúp làm rõ các yêu cầu này. Doanh nghiệp nên đánh giá mẫu theo công năng, thông số kỹ thuật và khả năng cung ứng trước khi đặt hàng số lượng lớn.

Sợi dứa: Một lựa chọn cần được đánh giá đúng cách

Sợi dứa được chiết xuất từ lá dứa, phần nguyên liệu có thể bị bỏ đi sau khi thu hoạch quả. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu này mở ra hướng sử dụng phụ phẩm nông nghiệp trong phát triển vật liệu dệt may.

Tại Ecosoi, lá dứa được sử dụng để phát triển xơ, sợi và vải. Doanh nghiệp cung cấp các dòng vật liệu phục vụ những nhu cầu ứng dụng khác nhau. Bạn có thể tham khảo danh mục vải sợi dứa của Ecosoi để tìm hiểu thêm.

Tuy nhiên, cần phân biệt nguồn gốc nguyên liệu với tác động của sản phẩm hoàn chỉnh. Vải có chứa sợi dứa không mặc nhiên dễ tái chế hoặc phân hủy hoàn toàn. Kết quả còn phụ thuộc vào tỷ lệ phối sợi, các công đoạn xử lý và điều kiện cuối vòng đời.

Do đó, nếu đang tìm nguyên liệu cho một dòng sản phẩm mới, doanh nghiệp nên bắt đầu từ yêu cầu ứng dụng. Sau đó, hãy tìm hiểu thành phần, thông số kỹ thuật và khả năng cung ứng của từng loại vải.

Nếu quan tâm đến nguyên liệu đầu vào, bạn có thể xem thêm các dòng xơ dứa của Ecosoi. Việc trao đổi về nhu cầu cụ thể sẽ giúp xác định loại vật liệu và mẫu thử phù hợp hơn.

Thời trang bền vững bắt đầu từ một quyết định có cân nhắc

Vậy nên bắt đầu từ lúc mua hay lúc sử dụng? Không có một giai đoạn nào đủ để quyết định toàn bộ tác động của quần áo.

Mua đúng nhu cầu giúp hạn chế sản phẩm không cần thiết. Chọn đồ phù hợp và chăm sóc đúng cách giúp kéo dài thời gian sử dụng. Khi không còn nhu cầu, sửa chữa, trao đổi hoặc phân loại đúng cách có thể giúp sản phẩm tiếp tục tạo ra giá trị.

Với doanh nghiệp, những quyết định quan trọng còn bắt đầu sớm hơn: từ thiết kế, lựa chọn vật liệu đến cách cung cấp thông tin cho khách hàng.

Thời trang bền vững không chỉ là mua một chiếc áo được gọi là “xanh”. Đó là cách chúng ta cân nhắc trước khi mua, sử dụng sản phẩm lâu hơn và có trách nhiệm hơn khi không còn cần đến nó.