VẢI DỆT THOI – CÁC PHƯƠNG PHÁP DỆT VẢI VÀ ỨNG DỤNG CỦA CHÚNG

Là một trong những loại vải phổ biến nhất hiện nay, vải dệt thoi có những đặc điểm, tính chất gì? Hãy cùng Ecosoi khám phá nhé!

Khái niệm vải dệt thoi (Woven fabric)

Vải dệt thoi là loại vải được hình thành trên khung dệt, khác với dệt dạng ống của dệt kim có hai loại là dệt kim ngang và dệt kim dọc. Vải được sản xuất dựa trên nguyên lý sự kết hợp giữa các sợi ngang và sợi dọc tạo thành góc 90 độ. Vải dệt thoi được làm từ nhiều loại sợi khác nhau cả loại sợi tổng hợp hay sợi tự nhiên.

Nguồn: Vải Mộc Sài Gòn

Nguồn gốc của vải dệt thoi

Cũng giống như dệt kim, phương pháp dệt thoi đã có từ hàng nghìn năm trước. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, máy dệt thoi lần đầu tiên được phát minh bởi John Kay đến từ Anh vào thế kỷ 18, giúp cho việc sản xuất vải dệt thoi nhanh chóng và hiệu quả hơn. Trên cơ sở đó, đến thế kỷ 20, hàng loạt các loại máy dệt được ra đời, kể đến như nguyên lý thoi kẹp ra đời bởi Paston vào năm 1911, năm 1930 máy dệt thoi kẹp Rossman, máy dệt thoi kẹp Rulzer Ruti (1953), máy dệt nhiều miệng vải G8300 của Sulzer Texil (1999). 

Quy trình sản xuất vải dệt thoi

Sự phát triển của công nghệ hiện đại, vải dệt thoi chủ yếu được dệt bằng máy, giúp quy trình sản xuất nhanh hơn và sản phẩm có chất lượng cao.

Bước 1: Mắc sợi dọc theo 2 phương pháp mắc đồng loạt và mắc phân công. Mắc đồng loạt cho các sợi chưa nhuộm, mắc phân công cho vải dệt kết hợp các sợi nhiều màu. Các sợi dọc mắc lên khung bằng các con thoi được gắn vào các gờ của khung dệt tạo thành hàng sợi dọc song song.

Bước 2: Hồ sợi dọc, người thợ sẽ ngâm sợi vào trong dung dịch hồ được làm bằng bột gạo, bột khoai,… để tạo độ kết dính các sợi dọc với nhau.

Bước 3: Chuẩn bị sợi ngang, đánh suốt chỉ cho sợi ngang rồi quấn thành cuộn bằng máy quấn sợi, đặt dưới khung dệt sẵn sàng đưa vào dệt.

Bước 4: Dệt vải, sợi ngang được đưa vào dưới khung dệt bằng con thoi, các sợi ngang dọc đan xen nhau.

Quy trình dệt vải thoi có nhiều kiểu khác nhau nên vải dệt ra cũng nhiều loại khác nhau

Nguồn: Pdsfashionacademy

Tính chất của vải dệt thoi

• Nhìn mắt thường có thể thấy các sợi vải dệt thoi đan chồng xen kẽ và luôn vuông góc với nhau. Cấu trúc của vải tương đối chặt chẽ, bề mặt luôn khít không có kẽ hở. 
• Vải không có độ co giãn tốt như vải dệt kim, phụ thuộc vào độ đàn hồi của sợi dệt, chỉ khi kết hợp với các sợi như Spandex, Lycra… mới có độ co giãn ngang và dọc. 
• Biên vải chặt, rõ ràng và đẹp hơn vải dệt kim, ít bị rút sợi và không bị quăn mép
• Dễ bị nhàu, đặc biệt là khi kết hợp với cotton, lanh.

Ưu và nhược điểm vải dệt thoi

Ưu điểm

• Độ bền cao: Vải có độ bền cao hơn vải dệt kim, chịu được sự mài mòn và tổn thương từ sử dụng hàng ngày.
• Dễ bảo quản: Vải dệt thoi dễ giặt và dễ làm sạch, không đòi hỏi quá nhiều công đoạn chăm sóc
• Đa dạng: Có rất nhiều loại vải dệt thoi có sẵn trên thị trường với đa dạng về màu sắc, kết cấu và độ dày, phù hợp với nhiều ứng dụng khác nhau trong thời trang và trang trí nội thất.

Nhược điểm

• Nhăn nhiều: Một số loại vải dệt thoi có thể nhăn nhanh chóng sau khi giặt và làm khô, đòi hỏi việc là ủi để giữ cho bề mặt của vải mịn màng.
• Co rút: Một số loại vải dệt thoi có thể co rút sau khi giặt, đặc biệt là trong điều kiện nước nóng hoặc sử dụng máy sấy.
• Khả năng mất màu: Một số loại vải dệt thoi có thể mất màu khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc khi giặt lần đầu tiên.
• Khả năng co giãn thấp: So với một số loại vải khác như vải dệt kim, vải dệt thoi thường có khả năng co giãn thấp hơn, làm cho việc mặc cảm giác cứng hơn, ít linh hoạt hơn trong một số hoạt động.

Các kiểu dệt vải dệt thoi

• Dệt trơn

Dệt trơn còn có một tên gọi khác là dệt vân điểm, là kiểu dệt cơ bản nhất. Các sợi ngang dọc lần lượt đan xen, chồng lên nhau tạo thành các hình vuông nhỏ. Cấu trúc hai mặt vải giống nhau, liên kết các sợi ngang dọc chặt chẽ, khăng khít nên thường thấy sử dụng trong trang trí nội thất.

• Dệt hình xương cá

Như tên gọi của nó, vân sợi vải là hình chữ V trên bề mặt vải, sợi len là sợi chính khi dệt kiểu này. 

• Dệt Poplin

Cách đan sợi cũng như dệt trơn nhưng kích thước sợi dọc sẽ nhỏ hơn sợi ngang. Kiều dệt này sẽ đem lại thành phẩm với độ bền cao hơn.

• Dệt chéo

Cấu trúc đan hình chéo trong vải, sợi ngang đan lên sợi dọc và tiếp tục luồn sợi ngang xuống dưới sợi dọc, tạo ra các điểm nổi tương ứng. Kiểu vải dệt này thường giúp vải mềm hơn, khả năng chống nhăn cao hơn 

• Dệt Satin (Dệt vân đoạn)

Cấu trúc có hai mặt trái và phải, sợi đan ngang xuống dưới một sợi dọc, sau đó đan lên trên ít nhất hai sợi dọc và tiếp tục vòng lặp cho ra thành phẩm. Kiểu dệt vải này phức tạp nhất nhưng cho ra thành phẩm đẹp và bắt mắt, thường áp dụng trong lĩnh vực nội thất.

Ứng dụng vải dệt thoi

Trong ngành thời trang 

• Quần áo hàng ngày: Vải dệt thoi được sử dụng để may các loại quần áo hàng ngày như áo sơ mi, áo polo, quần jeans, váy, áo khoác, và quần dài. Sự đa dạng về màu sắc và kết cấu của vải dệt thoi cho phép các nhà thiết kế tạo ra các kiểu dáng độc đáo và phong cách đa dạng cho thị trường thời trang.
• Thời trang cao cấp: Vải dệt thoi cũng được sử dụng trong việc sản xuất các sản phẩm thời trang cao cấp như áo vest, váy dạ hội, suit, và các trang phục hàng hiệu. Với chất liệu cao cấp và sự tinh tế trong thiết kế, vải dệt thoi giúp tạo ra những bộ trang phục sang trọng và lịch lãm.
• Phụ kiện: Ngoài ra, vải dệt thoi cũng được sử dụng để làm các loại phụ kiện như túi xách, ví, dây đeo, và nón. Sự bền bỉ và đa dạng trong thiết kế của vải dệt thoi giúp tạo ra các sản phẩm phụ kiện chất lượng và phong cách.

Trong trang trí nội thất

• Rèm cửa: Vải dệt thoi là lựa chọn phổ biến cho việc làm rèm cửa do tính linh hoạt và đa dạng về màu sắc và kết cấu. Những tấm rèm dệt thoi có thể mang lại không gian sống sang trọng, ấm cúng hoặc hiện đại tùy thuộc vào lựa chọn vải.
• Gối và bộ vỏ gối: Vải dệt thoi được sử dụng để may gối trang trí và bộ vỏ gối. Sự đa dạng trong màu sắc và kết cấu của vải dệt thoi giúp tạo ra các mẫu gối phù hợp với phong cách trang trí nội thất khác nhau.
• Bộ vải trải bàn: Vải dệt thoi cũng được sử dụng để làm bộ vải trải bàn, tạo điểm nhấn cho bữa ăn gia đình hoặc tiệc tùng. Với sự bền bỉ và dễ chăm sóc, bộ vải trải bàn dệt thoi là sự lựa chọn phổ biến cho việc trang trí bàn ăn.
• Bọc ghế và đệm ghế: Vải dệt thoi có thể được sử dụng để làm bọc ghế hoặc đệm ghế, tạo sự thoải mái và phong cách cho ghế sofa, ghế ăn hoặc ghế làm việc. Sự đa dạng về kết cấu và màu sắc của vải dệt thoi giúp tạo ra các lựa chọn phù hợp với nhiều phong cách trang trí khác nhau.

Trong các lĩnh vực khác

• Y tế: Vải dệt thoi thường được dùng làm băng keo lụa, cố định catheter, dụng cụ y khoa, túi đeo tay cố định xương,… Bởi vì cố định tốt, co giãn ít, độ bền cao nên được sử dụng nhiều trong y tế.
• Ngành công nghiệp, kỹ thuật: được dùng làm lớp lót trong xe, buồm (thuyền), hoặc cùng có thể là vải lọc, vải chắn (đê điều), mái che (ga tàu lửa), vải trang trí (vì nó có độ bền cao), vải bảo vệ (hóa chất),…

Kết luận

Vải dệt thoi là một nguyên liệu vải đa dạng và linh hoạt, được sử dụng rộng rãi trong ngành dệt may, trang trí nội thất và nhiều lĩnh vực khác nữa. Với đặc tính bền bỉ, đa dạng về màu sắc và kết cấu, vải dệt thoi không chỉ đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ mà còn đáp ứng nhu cầu về sự thoải mái và tiện lợi.

Tính linh hoạt của vải dệt thoi cho phép nó được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ thời trang hàng ngày đến thời trang cao cấp, từ trang trí nội thất cho đến sản phẩm công nghiệp. Mặc dù có một số nhược điểm như nhăn nhiều và khả năng mất màu, nhưng với sự tiện lợi và đa dạng của mình, vải dệt thoi vẫn là một lựa chọn phổ biến và ưa thích của người tiêu dùng và nhà thiết kế trên khắp thế giới.